Màu sắc đóng một vai trò không thể thiếu trong thiết kế và cuộc sống hàng ngày. Chúng có khả năng thu hút ánh nhìn, gợi lên những cảm xúc sâu sắc và thậm chí truyền tải thông điệp quan trọng mà không cần sử dụng nhiều từ ngữ phức tạp.

Nhưng làm sao để nhận biết được những tương phản màu hợp nhau và tránh những kết hợp không ăn nhập? Câu trả lời đơn giản nằm ở việc tìm hiểu về Lý thuyết màu (Color theory).

Lý thuyết màu đã được các họa sĩ và nhà thiết kế sử dụng qua nhiều thế kỷ, nhưng bất cứ ai cũng có thể tiếp cận và hiểu rõ về khía cạnh này. Việc nắm vững cách phối màu sẽ giúp bạn tự tin hơn trong nhiều tình huống, bất kể là khi lựa chọn màu sắc cho thiết kế hay tạo ra một bộ trang phục hoàn hảo. Hãy dành một chút thời gian để tìm hiểu, bạn sẽ có cái nhìn mới mẻ về thế giới màu sắc.

MÀU CƠ BẢN

Màu thứ cấp (Secondary colors) là kết quả của việc pha trộn hai màu cơ bản lại với nhau. Ví dụ, màu đỏ kết hợp với màu vàng tạo nên màu da cam; màu vàng hòa quyện với màu xanh dương sẽ tạo ra màu xanh lá cây; và sự kết hợp giữa màu xanh dương và màu đỏ sẽ tạo nên màu tím.

Bằng cách kết hợp những màu này với nhau, chúng ta có thể tạo ra nhiều sắc độ khác nhau nằm ở giữa chúng, ví dụ như màu đỏ-cam hay vàng-xanh. Tất cả cùng tạo thành một vòng bánh xe màu sắc đa dạng.

CÁC KHÁI NIỆM ‘HUE’, ‘SATURATION’ VÀ ‘VALUE’

Khái niệm “Hue” cực kỳ đơn giản; nó chỉ đơn giản là một cách khác để gọi “màu sắc”. Ví dụ, bạn có thể miêu tả “Hue” như màu hồng san hô hoặc đỏ sáng, tùy thuộc vào cách bạn hiểu.

Saturation có nghĩa là mức độ bão hòa, cụ thể là màu sắc có thể trở nên nhạt đi (subtle) hoặc mạnh hơn (vibrant). Các màu sắc có độ bão hòa cao sẽ rất sáng hoặc rực rỡ. Trong khi đó, màu sắc có độ bão hòa thấp chứa ít sắc tố và có vẻ nhạt nhòa hơn.

Value liên quan đến mức độ sáng hoặc tối của màu sắc, có sự biến đổi từ màu đen đến màu trắng. Như bạn có thể quan sát trong hình dưới, có một loạt các mức độ sáng tối khác nhau, từ nâu đỏ đậm cho đến màu hồng nhạt pastel.

CÁCH PHỐI MÀU

Vậy làm thế nào để phối màu sắc trong thiết kế thật chuyên nghiệp? Thực sự là có những công thức đã-thử-và-hiệu-quả dựa trên nguyên tắc hòa hợp màu sắc (color harmony) sẽ giúp bạn.

MÀU ĐƠN SẮC (MONOCHROMATIC)

Một cách đơn giản nhất để tạo phối màu là sử dụng màu đơn sắc, chỉ cần dựa vào 1 màu cơ bản (1 hue). Để tạo ra phối màu đơn sắc, bạn có thể chọn một điểm trên vòng tròn màu sắc, sau đó điều chỉnh độ bão hòa và độ sáng để tạo ra các biến thể khác nhau.

TƯƠNG TỰ (ANALOGOUS)

Kết hợp màu kiểu tương tự là sử dụng những màu cạnh nhau trên bánh xe màu sắc, như đỏ và cam; xanh lam và xanh lá.

BỔ TÚC (COMPLEMENTARY)

Màu bổ túc là những màu đối diện nhau trên bánh xe màu sắc, ví dụ xanh lam và cam, hoặc đỏ tươi và xanh lá.

TAM GIÁC CÂN (SPLIT-COMPLEMENTARY)

Kết hợp màu kiểu tam giác cân là sử dụng 2 màu kế bên của màu tương phản.

KIỂU BỘ BA (TRIADIC)

Kết hợp bộ ba sử dụng ba màu cách đều nhau, tạo thành 1 tam giác đều trên bánh xe màu sắc.

HÌNH CHỮ NHẬT (TETRADIC)

Kiểu kết hợp này tạo thành hình chữ nhật trên bánh xe màu sắc, dùng không chỉ 1 mà là 2 cặp màu tương phản. Công thức này hiệu quả nhất khi bạn chọn 1 màu chủ đạo trong khi các màu khác đóng vai trò phụ trợ.

TẠM KẾT

Chỉ cần dành một chút thời gian tập trung, bạn sẽ không chỉ nắm vững kiến thức về màu sắc trong thiết kế, mà còn biết cách áp dụng linh hoạt vào cuộc sống hàng ngày. Không có gì đáng lo ngại khi sử dụng màu sắc trong công việc. Hãy tiếp tục thực hành và ghi nhớ những kiến thức về lý thuyết màu. Sớm thôi, việc phối màu một cách phù hợp sẽ trở nên tự nhiên như bản năng thứ hai của bạn.